Oekraïne vreest de dag van morgen


24 mei 2014 (Trouw) – Na een half jaar chaos kiest Oekraïne morgen een nieuwe president. De stemming wordt veel minder bepaald door de idealen van de volksrevolutie, dan door de reële vrees voor een burgeroorlog. Het lijkt erop dat een steenrijke zakenman die de ‘chocoladekoning’ wordt genoemd, daarvan zal profiteren. “Hij is een schurk, maar hij is alles wat we hebben”.

image (2)Nieuwsgierigen van buiten Kiev komen nog steeds naar het oude protestkamp op het Onafhankelijkheidsplein – het Maidan – om het revolutiegevoel op te snuiven. Een meisje neemt er een foto van een activist met een kozakkenmuts. Hij is nog een van de weinigen. Op Maidan worden allang geen massale volksvergaderingen meer georganiseerd. De realiteit heeft de activist ingehaald.

Morgen zijn er presidentsverkiezingen. De mensen gaan niet stemmen voor de idealen van de revolutie. Ze gaan stemmen om een einde te maken aan de chaos in hun land. En dus zit er volgens velen niets anders op dan de ene oligarch in te wisselen voor de andere.

Niemand is echt tevreden over de verdiensten van de tijdelijke regering, waar de politici van de revolutie de dienst uitmaken. Zij zaaiden verdeeldheid met een poging om een omstreden taalwet in te trekken die het Oekraïens boven het Russisch stelde. Zij namen extreem-rechtse politici in de ministerraad op. Ook was er kritiek op Kiev omdat het zowel op de Krim als in het oosten van het land geen controle over de troepen kreeg. Veel militairen en politieagenten liepen over naar de Russen.

De nieuwe regering is ‘oude wijn in nieuwe zakken’, zeggen de Oekraïners. Ze zijn afkomstig uit dezelfde corrupte politieke bovenlaag als altijd en gedragen zich ook zo. Maar waarom gaat volgens alle voorspellingen de meerderheid van het land morgen dan toch op een oligarch stemmen, namelijk op Petro Porosjenko?

“Hij is een schurk, maar hij is alles wat we hebben”, zegt voormalig Maidan-activiste Katerina Chmil (31). “Het was nooit ons doel om deze corrupte politici aan de macht te helpen. We wisten dat we ze niet konden vertrouwen”, legt ze uit. “Maar oligarchen hebben nu eenmaal macht en middelen. We kunnen Poetin niet zijn gang laten gaan en hebben ook weinig te verwachten van het Westen.”

Voor buitenstaanders klinkt het vrij hopeloos. Maar de Oekraïners zien ook verbetering. De nieuwe leiders wisten tenminste een lening te regelen bij het IMF en enkele veelbelovende ministers op corruptie-gevoelige ministersposten aan te stellen. “Het is te vroeg om te zeggen dat de politici echt veranderd zijn, maar de meesten gedragen zich in ieder geval beter dan voormalig president Janoekovitsj”, aldus Chmil.

Het volk heeft de les van de recente revolutie geleerd, klinkt het in Kiev. Het wil de politici in de gaten houden. Zelfverdedigingstroepen kunnen zo weer worden opgeroepen. Prioriteit is nu dat de orde wordt hersteld. Een nieuw gekozen president aanstellen is daarbij de eerste stap, zeggen de Oekraïners.

Dat er zondag een oligarch wordt gekozen als president wordt door de Oekraïners geaccepteerd als een noodzakelijk kwaad. Wat hen meer bezighoudt is hoe de dag zal verlopen. Er wordt van allerlei kanten sabotage verwacht.

Poetin zei gisteren de uitslag te respecteren, maar het is nog steeds te verwachten dat separatisten – met of zonder zijn hulp – chaos zullen creëren. En ook Joelia Timosjenko, een van de kandidaten, kan roet in het eten gooien: zij wil niet dat Porosjenko wint en zal hoogst waarschijnlijk proberen te bewijzen dat er fraude in het spel is, of het misschien zelfs in scene zetten.

De kozak in Kiev ziet het allemaal wantrouwend aan. Ook hij wil naar huis, maar hij durft het nog niet aan.

Feiten over de verkiezingen

Morgen mogen 36 miljoen Oekraïners hun stem uitbrengen op een nieuwe president. Volgens de peilingen zal de opkomst uitkomen op 80 procent, maar peilingbureaus zitten er vaak naast.

Tegelijkertijd zijn er op veel plekken ook regionale en burgemeestersverkiezingen.

Ook bewoners van de door Rusland geannexeerde Krim kunnen meestemmen voor de president. Zij kunnen morgen niet op hun schiereiland naar de stembus, maar naar andere steden zoals Gerson en Odessa. De verwachting is dat alleen de pro-Oekraïnse Tataren dit zullen doen.

In enkele districten in de regio’s Loegansk en Donetsk zijn er problemen met het openen van stemlokalen. Veel mensen in Oost-Oekraïne willen gaan stemmen, maar zijn bang.

Oligarch Porosjenko gaat waarschijnlijk winnen. Als hij minder dan 50 procent van de stemmen haalt, komt er op 15 juni een tweede ronde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s