‘Slovjansk is minder ver weg van Odessa dan je denkt’


21 mei 2014 (Trouw) – De Zuid-Oekraïense havenstad Odessa bereidt zich voor op de zomer. Bloembakken worden in felle kleuren geschilderd en fonteinen schoongemaakt. De 31-jarige Dennis Oklopov zit met zijn vriendin Julia een ijsje te eten op een vol terras op de Deribasovskajastraat in Odessa, vernoemd naar de Spanjaard die de havenstad bouwde naar Europees model.

553738_10151466955730467_743328612_n

Oklopova zet grote ogen op als hij hoort dat er een negatief reisadvies voor zijn stad geldt. “Zegt de Duitse ambassade dat? Wat een onzin. Wij zijn geen Slovjansk”, zegt hij. “Kijk om je heen, de sfeer is prima.” Op straat achter hem staat een stelletje heftig te zoenen in de zon.

Het lijkt tegenstrijdig dat juist hier het tot nu toe bloedigste gevecht in de Oekraïne plaatsvond. Op vrijdag 2 mei raakten nationalistische voetbalfans slaags met pro-Russische demonstranten in de stad. Er werd over en weer geschoten. Bij de brand in het vakbondsgebouw kwamen ongeveer veertig mensen om, vooral pro-Russische demonstranten.

Veel inwoners denken dat de brand in scène is gezet. Het klinkt als een van de vele complottheorieën die het land rijk is, maar tegelijkertijd weet je het in Oekraïne nooit. Volgens justitie is er een chloroform gevonden, en de politiechef is de stad ontvlucht – met een van de pro-Russische schutters. Het hele terras heeft de filmpjes ervan gezien. Over wie erachter zat, kunnen ze het niet eens worden. “Timosjenko”, zegt een vrouw met een hond met een jurkje aan op schoot. “De Russen”, zegt Dennis Oklopov. “De fascisten”, zegt een ander.

Over één ding is het hele terras het eens. Dat de catastrofe in Odessa plaatsvond, zegt niets over hun stad. “Wij zijn geen depressief Oost-Oekraïens dorp waar criminelen voor een paar roebel te koop zijn”, zegt de vrouw met de hond. “Odessa is een bloeiende culturele stad met theater en veel nationaliteiten”, zegt Oklopov. “Mensen willen toerisme en vooral geld verdienen.” Zijn vriendin knikt en likt aan haar ijsje.

Op de plek van de brand, aan de andere kant van de stad, is de sfeer anders. Oude vrouwtjes in sovjet-jurken en met grote brillen op staan huilend naar de foto’s van de slachtoffers te kijken en leggen bloemen. Ineens ontstaat er rumoer: er komt een meisje aangelopen met een Oekraïense vlag. Een vrouw begint te gillen. “Hoe durf jij dat ding hier mee naar toe te nemen. Jullie nationalisten hebben die arme jongens levend verbrand!”

553738_10151466955730467_743328612_nDe brand heeft Odessa verward, vertelt Alexander Vjatsjeslavovitsj (48) een pro-Oekraïense activist met een reisbureau. “Eerst dachten we dat wij de strijd hadden gewonnen en het hier rustig zou blijven. De tactiek van de Russen heeft hier niet gewerkt. Maar sinds 2 mei weet ik het allemaal niet meer zo zeker.”

Hij schat de sympathie voor beide kampen in Odessa op dit moment op ieder 50 procent. “De pro-Russen willen wraak en zijn sterker dan ooit”, vertelt hij. En de pro-Oekraïners? Hij schudt zijn hoofd. “Wij zijn lamgeslagen. Al dat geweld, dat was nooit de bedoeling.”

Hoe het in zijn stad af gaat lopen, zal onder andere afhangen van komende zondag. Er zijn dan naast presidentiële verkiezingen in de Oekraïne ook burgemeestersverkiezingen. “Poetin heeft in Odessa zijn eigen kandidaat en de concurrentie is niet groot”, aldus Vjatsjeslavovitsj. “Zelfs als deze Troechanov niet wint, verwacht ik dat er rellen uitbreken. Laat je niet verblinden door de zonnige terrassen, Slovjansk is minder ver weg dan je denkt.”

De restauranteigenaars op de Deribasovskajastraat hebben hun eigen calculaties. “De meeste toeristen die hier komen zijn Russen, zij hebben veel meer geld dan Oekraïners”, zegt de eigenaar van een Italiaans restaurant.  Hij voelt zich geen Oekraïner, ‘Ik ben een Odessiet: Odessa is een havenstad, mensen volgen hun zakelijk instinct. En dat betekent dat ik liever bij die rijke Russen hoor, dan bij Oekraïense armoedzaaiers.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s