De barricaden in Kiev staan nog overeind


24 februari 2014 (Trouw) – De politieke klasse van Oekraïne is in verwarring. Maar het centrale plein Maidan in Kiev is een soort staat in een staat geworden, met goed georganiseerde structuren. President Janoekovitsj is weg, de actievoerders voorlopig nog niet.

Vandaag heeft hij geen knuppel bij zich. Dat is niet nodig, zegt Valentin Onisjenko, een rechtenstudent van 21. “Er zijn weinig bendes in de stad. Janoekovitsj kan ze niet meer betalen. Wat we nu vooral nodig hebben is slaap”, zegt hij lachend.

En dan serieus: “Maar onze systemen staan nog overeind, iedereen kan opgeroepen worden als het nodig is.”

Onisjenko is een van de honderden Oekraïeners die deel uitmaken van de Samooborona, ofwel de zelfverdediging van Maidan. Deze ordetroepen beschermden de afgelopen weken de demonstranten tegen de politie. Dit weekend joegen ze op door de overheid ingehuurde bendes uit Oost-Oekraïne. “Via een speciale radio-app kregen we door waar ze waren, en gingen erop af. Ik heb een jongen ontwapend. Hij had een revolver bij zich. Dat was best eng”, aldus de 21-jarige.

Niet alleen het systeem van de Samooborona, ook de barricades staan nog overeind. De strijd is voor de demonstranten nog niet over, vertelt een jongen die het presidentieel paleis beschermt tegen plunderaars. “We blijven totdat we alles veilig over kunnen dragen aan leiders die we vertrouwen.” Achter hem maakt een groepje buurtbewoners een park schoon

Zelforganiserend vermogen
Als je in Kiev rondloopt, kan het je niet ontgaan: het zelforganiserend vermogen van de demonstranten is groot. Naast ordetroepen zijn er ziekenhuizen, een informatiecentrum en diverse voedseluitdeelpunten. Voor de politie de tenten in brand stak was er zelfs een universiteit en een kerk. “Maidan is een staat in een staat”, wordt op het podium gezegd.

Op materiaal na – veel tenten en het podium komen van politieke partijen en rijke zakenlieden – is nagenoeg alles hier door de bevolking bedacht. Artsen hebben verlof genomen, een communicatiebureau heeft een perscentrum opgezet, bouwbedrijven brachten materiaal en helmen, en technici hebben een radiocentrum ingericht.

Ook sociale media zijn essentieel, zegt Onisjenko. “Jongeren maakten websites en om geld op te halen. Maar ook alle crisiscommunicatie ging via internet. Berichten over benodigde materialen, vermistenlijsten, waarschuwingen en nieuws, alles staat online. Ik weet niet wat we gedaan hadden als Janoekovitsj het internet had uitgezet.”

Hoe goed alles gecoördineerd werd, merkte Onisjenko toen hij werd neergeschoten. “Dat was ergens in januari, ik weet niet meer precies wanneer. Er werd met scherp geschoten, maar ze raakten gelukkig mijn broekriem”, zegt hij.

“Ik werd wakker in een geheim hoofdkwartier in een tandartspraktijk, een paar honderd meter van Maidan. Om me heen zaten mensen berichten te schrijven en commando’s door te geven via internetradio.

“Ook Afghanistan-veteranen – een sterk met elkaar verbonden groep in Oekraïne – speelden een belangrijke rol. Zij zetten in november de ordetroepen op en gaven lessen zelfverdediging. Ook nu leiden zij de Samooborona.

Nadat hij neergeschoten werd, sloot Onisjenko zich bij hen aan. “Ik ben trots, maar het is ook wat dubbel”, zegt hij. Er zitten namelijk veel rechtsextremisten bij de troepen. “Ik kan niet tegen racisme, ook omdat mijn opa Joods is.” Hij is even stil. “Maar we hebben ze ook nodig. Door hun ideologie, die ik weliswaar veracht, zijn ze hecht. Ik ben wel eens een dagje thuis gebleven, zij niet, want dat kunnen ze hun kameraden niet aandoen. Dit zijn de jongens die gestorven zijn voor het land.”

Precies om die reden zijn veel radicale leiders op dit moment populairder dan oppositie-politici. Oppositieleiders werden dit weekend weggejoeld. Alleen de zojuist vrijgelaten Timosjenkjo mocht op het podium blijven, maar ook zij werd niet warm ontvangen.

Ook Onisjenko is geen groot fan van haar. “Maar in een ding heeft ze wel gelijk. Ze zei dat we niet moesten weggaan totdat alle verantwoordelijken gestraft en vervangen zijn. Dat klopt: wij blijven hier. En zelfs als het plein over een paar maanden weer leeg is, zijn wij een macht om rekening mee te houden.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s