Textielbazen niet langer onaantastbaar


24 december 2013 (Trouw) –  Gewoonlijk houden Bengaalse autoriteiten fabriekseigenaren de hand boven het hoofd. Maar het tij lijkt te keren. Twee eigenaren van de Tazreen kledingfabriek in Bangladesh zijn aangeklaagd wegens dood door schuld. Bij een brand in hun fabriek, vorig jaar november, kwamen 112 arbeiders om het leven. Het is voor het eerst dat eigenaren van een kledingfabriek worden vervolgd.

De aangeklaagden zijn Delwar Hossain en zijn vrouw, die samen de fabriek in een buitenwijk van Dhaka runden. Hier lieten ondermeer C&A en Walmart kleding maken.

De fabriek, Tazreen Fashions, had geen brandveiligheidvergunning, geen nooduitgangen en was ver weg van de straat gebouwd waardoor de brandweer er niet goed bij kon. De begane grond werd illegaal gebruikt voor opslag van ontvlambare stoffen.

“Managers en bewakers hebben de arbeiders misleid toen ze bij het uitbreken van de brand vertelden dat het een brandoefening betrof”, aldus officier van justitie Anwarul Kabir Babul. “Arbeiders gingen na het brandalarm weer aan het werk en werden vervolgens ingesloten doordat de managers de metalen poorten op slot deden.” Waarom dat gebeurde is nog onduidelijk.

Eigenaar Hossain verklaarde na de brand meteen dat hij onschuldig was. Hij schoof de schuld in de schoenen van de managers en dacht ermee weg te komen. Zo werkte het tot dusver ook in Bangladesh. “Er heerst een cultuur van straffeloosheid onder de klasse van fabriekseigenaren”, aldus de Bengaalse universitair onderzoeker en activist Saydia Gulrukh. “Er zijn tussen 1990 en 2012 meer dan duizend mensen omgekomen in fabrieksrampen, maar er is nog nooit een fabriekeigenaar vervolgd, noch bestraft.”

De kledingindustrie is goed voor 80 procent van de export van Bangladesh. Fabriekseigenaren zijn erg machtig: ze bezetten het merendeel van de parlementszetels en hebben nauwe banden met politie en rechters. Maar door de rampen bij Tazreen en Rana Plaza – bij die laatste vielen 1100 doden – lijkt er iets te zijn veranderd. De kledingindustrie kreeg internationaal zo veel kritiek dat rechters tot inkeer kwamen, mogelijk onder zware politieke druk.

Hossains zaak leek aanvankelijk te verdwijnen in een zwart gat van corruptie en manipulatie. De politie raakte belangrijke papieren kwijt en een ministerieel onderzoek waaruit bleek dat Hossain vervolgd moest worden, verdween in een la. Pas toen een groepje wetenschappers, waaronder Gulrukh, een petitie bij een gerechtshof indiende, werd tóch besloten tot vervolging.

Niet alleen Hossain en zijn vrouw, maar ook fabrieksmanagers, bewakers en een ingenieur moeten nu voor de rechter verschijnen. Als ze veroordeeld worden, kunnen ze straffen krijgen van zeven jaar tot levenslang, schrijven de Bengaalse kranten. Hossain zegt ‘onthutst’ te zijn over de aanklacht. Of hij daadwerkelijk wordt veroordeeld, is nog maar de vraag. “De verklaring van het hof is erg vaag”, aldus Gulrukh. “Er zitten veel gaten in het verhaal. Er wordt bijvoorbeeld vooral ingezet op het opsluiten van de arbeiders tijdens de brand. De eigenaars waren op het moment van de brand niet aanwezig. Het zou dus kunnen dat ze er toch mee wegkomen.”

Hossains zaak leek aanvankelijk te verdwijnen in een zwart gat van corruptie en manipulatie. De politie raakte belangrijke papieren kwijt en een ministerieel onderzoek waaruit bleek dat Hossain vervolgd moest worden, verdween in een la. Pas toen een groepje wetenschappers, waaronder Gulrukh, een petitie bij een gerechtshof indiende, werd tóch besloten tot vervolging.

Niet alleen Hossain en zijn vrouw, maar ook fabrieksmanagers, bewakers en een ingenieur moeten nu voor de rechter verschijnen. Als ze veroordeeld worden, kunnen ze straffen krijgen van zeven jaar tot levenslang, schrijven de Bengaalse kranten. Hossain zegt ‘onthutst’ te zijn over de aanklacht. Of hij daadwerkelijk wordt veroordeeld, is nog maar de vraag. “De verklaring van het hof is erg vaag”, aldus Gulrukh. “Er zitten veel gaten in het verhaal. Er wordt bijvoorbeeld vooral ingezet op het opsluiten van de arbeiders tijdens de brand. De eigenaars waren op het moment van de brand niet aanwezig. Het zou dus kunnen dat ze er toch mee wegkomen.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s