‘Ik wist niet dat je ook ziek in je hoofd kon zijn’


28 oktober 2013 (Trouw) Voor de ramp in Dhaka had Finaz Hossen geen idee dat het ook in psychisch opzicht met je mis kan gaan. “Ik wist niet dat je ziek in je hoofd kon zijn. Nu wel. Ik kan niet meer slapen en vergeet alles.” Hij zit op een kamertje van 6 vierkante meter dat hij met drie man deelt. “Telkens als ik in slaap val, komen de beelden terug. Mijn kamergenoten zeggen dat ik ’s nachts schreeuw. Ze willen dat ik naar een Pir, een spiritueel leider, ga. Die problemen wegblaast.” Hij schudt zijn hoofd.
Hossen werkte als knipper van broekpatronen toen het Rana Plaza-gebouw instortte. Hij zat vijf uur vast tot hij zich loswurmde en met zijn telefoon als zaklamp naar het trapportaal kon kruipen. Daar werd hij gered. Over de lichamen waar hij overheen kroop, droomt hij niet. “Ik zie wel elke keer het plafond naar beneden komen.”
Hij is niet de enige. Het merendeel van de overlevenden van de Rana Plaza-ramp heeft psychische problemen. “Acute stress, slapeloosheid, paniekaanvallen, vergeetachtigheid, rusteloosheid, flashbacks en hysterie”, somt psychotherapeut Abul Kasem op. “En dat zijn nog maar de symptomen van de eerste fase. Na enkele maanden zien we nu dat heftige depressies, verslavingen en posttraumatische stress-syndromen ontstaan.”
Dokter Kasem werkt vrijwillig een paar uur per week met Rana Plaza-slachtoffers. Van de bijna tweeduizend overlevenden van de ramp komen zo’n vierhonderd mensen bij hem. Niet alleen naaisters en managers, ook hulpverleners en familieleden hebben problemen.
Een ramp als deze is veel heftiger voor de psyche dan een natuurramp, waar ze in Bangladesh bijna jaarlijks door getroffen worden. Omdat er schuldigen zijn, legt de dokter uit. “Als je kind bij een overstroming omkomt, dat denken wij Bengalen: inshallah. God heeft het zo gewild. Nu kan dat niet en dat maakt de stress groter.”
Hossen durft geen gebouw meer binnen te gaan, vertelt hij. Helemaal verkeerd, vindt Kasem. “Hij zou er beter aan doen wel weer te gaan werken. Net zoals na een auto-ongeluk, je moet meteen weer gaan rijden. Het klinkt misschien bot, maar het is zijn enige optie. Zijn financiële situatie trekt hem nog verder de afgrond in, en in een fabriek zou hij weer onder de mensen komen. Naaien is het enige wat hij kan: door dat te doen, krijgt hij weer wat zelfrespect.”
En bezoek aan een Pir, is dat een goed idee? “Absoluut”, zegt de dokter. “Als ze op die manier weer licht in hun hoofd krijgen, is daar niets op tegen.”
Op de lange termijn verwacht Kasem veel grotere problemen: het aantal zelfmoorden zal toenemen. “We hebben nog maar van één geval gehoord, maar dat zullen er meer worden. Suïcide komt meestal pas in de laatste fase van de rouwverwerking. Als je over een jaar terugkomt, heb ik waarschijnlijk nare cijfers voor je.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s