Wie het milieu wil sparen, eet zijn huisdier op


19 april 2013 (Trouw) – Miauw. Gapend loopt het mormel van de kachel naar de bank, springt over de laptop en gaat dan in de zon liggen chillen in de vensterbank. Katten zijn erg populair in Nederland, we hebben er zo’n 3,2 miljoen van. Ze zijn gezellig, eigenzinnig en je hebt er weinig werk aan: ze laten zichzelf uit. Maar iedere kattenbezitter weet ook dat je met dit huisdier jaarlijks kilo’s vlees- en vis naar je huis versleept. Er zit een enorme industrie achter. Dus rijst de vraag: hoe slecht zijn al die katten eigenlijk voor het milieu?

Heel slecht, aldus Robert en Brenda Vale, beide duurzaamheidprofessor aan de Victoria University in Nieuw-Zeeland. Het echtpaar deed onderzoek naar de ecologische voetafdruk van huisdieren. In hun boek Time to Eat the Dog  (2009) schrijven zij dat een hond per jaar gemiddeld even veel energie verbruikt als een SUV die 10.000 kilometer aflegt. Voor het produceren van de brokken en blikjes van een gemiddelde hond is 0,84 hectare grond nodig, aldus de Vales. Transport en verpakkingen meegerekend.

De kat komt er iets beter vanaf. Zijn ecologische voetafdruk is met 0,15 hectare vergelijkbaar met die van een Volkswagen Golf. De uitstoot die voorkomt uit de uitwerpselen van de dieren is trouwens niet meegeteld, die is zeker de helft kleiner dan die van auto’s, aldus de wetenschappers.

Dierwetenschapper Ferry Leenstra van de universiteit Wageningen deed in 2011 vergelijkbaar onderzoek. Voor de hond kwam zij uit op 0,2 hectare en voor de kat op 0,1 hectare. Om alle katten, honden (1,2 miljoen) en paarden (400.000) in Nederland te voeden is volgens Leenstra 820.000 hectare nodig. Flink wat, als je bedenkt dat we in totaal in Nederland maar 2 miljoen hectare landbouwgrond hebben.

Dat Leenstras cijfers van die van de Vales verschillen, heeft te maken met opbrengsten per hectare verbouwde producten. Die is in Nederland hoog, legt Leenstra uit. “Eigenlijk komen we uit op dezelfde conclusie. Gezelschapsdieren zijn schrikbarend slecht voor het milieu.”

Geen fijn nieuws voor dierenliefhebbers. Misschien dat er daarom ook veel kritiek is op deze onderzoeken. De vleesindustrie is niet groter door huisdieren, zeggen sceptici bijvoorbeeld, want dierenvoer wordt van restvlees gemaakt.  Sommigen vinden zelfs dat we huisdieren dankbaar moeten zijn, omdat ze ons afvalvlees recyclen.

Leenstra wijst dit af. “Dat zeggen dierenvoerfabricanten ook, maar ik ben het er niet mee eens. Als een hond of kat een soort vlees kan eten, kan een mens dat ook. Wat mij betreft kun je voor dit soort berekeningen beter geen onderscheid maken tussen gewoon vlees en afvalvlees.” Ook over biologisch dierenvoer kan ze kort zijn: “Dat wordt op evenveel hectaren geproduceerd en maakt voor de ecologische voetafdruk dus weinig verschil.”

In hun onderzoek hebben de Vales en Leenstra alleen milieu-effecten van dierenvoerproductie meegenomen. Volgens de Belgische organisatie Natuurpunt hebben katten nog een ander negatief effect. “Ze verstoren de biologische diversiteit”, aldus Joerie Cortens van de natuurorganisatie. Belgische katten zouden naar zijn schatting veertig miljoen andere kleine dieren doden. Voor de lol. Om de schade te beperken, raadt hij kattenbezitters aan een belletje om de nek van hun dier te hangen.

Wat kun je nog meer doen om je kat milieuvriendelijker te maken? Composteerbare kattenbakvulling gebruiken, maar verder niet veel, zegt Leenstra. Het huisdier wortels voorschotelen zet volgens haar weinig zoden aan de dijk. “Meer nog dan honden zijn katten absolute carnivoren. Ik heb wel eens gehoord van mensen die hun dier vegetarisch voeden met soja of andere vleesvervangers. Maar ik vraag me af of dat gezond is. Ik heb ook nooit zo’n kat gezien.”

Volgens de dierwetenschapper zouden we eigenlijk vanuit milieuoverwegingen minder gezelschapsdieren moeten houden. “We hebben ons onderzoek destijds in opdracht van het ministerie van landbouw gedaan, maar er zijn geen vervolgstappen genomen”, aldus Leenstra. Er zou bijvoorbeeld een bewustwordingscampagne gevoerd kunnen worden. “Aan de andere kant, ik wil niemand zijn dier afpakken, want huisdieren hebben een bewezen positief effect  op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van mensen. Het is nooit onderzocht hoe precies, maar we denken dat het komt omdat ze door de dieren meer bewegen, afleiding hebben, ergens voor kunnen zorgen en nieuwe mensen ontmoeten.”

Het Vale-echtpaar heeft voor duurzame dierenliefhebbers maar één advies: neem liever een knaagdier in huis. Twee hamsters hebben samen ‘maar’ de ecologische voetafdruk van een flatscreen televisie. Bovendien kun je ze fokken en het nageslacht opeten. Goed idee, vindt Leenstra. “En hun mest gebruiken in de tuin.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s