‘De Sovjet-Unie komt terug’


13 juni (Trouw) – Hoe denkt, leeft en voelt de jeugd in een land als Oekraïne, klem tussen Oost en West, aan de rand van Europa? Vandaag deel 2 van de vierdelige serie: Dennis, een communist uit Kiev.

Hij heeft een t-shirt aan waarop Stalin de hand van Mao Zsedong schudt. “Mijn vrienden”, zegt hij met een grote glimlach. “Tof shirt hè?” Dennis Nesjeporoek heeft er wel honderd van dit soort in de kast liggen. “Met Loekosjenko, Lenin, Breznjev en natuurlijk Fidel Castro. Ik kies de plaatjes uit en laat ze drukken in Amerika. Vind je dat kapitalistisch?” Hij fronst en haalt zijn schouders op. “Ach, je kunt niet alles hebben.”

Nesjeporoek is 23 en communist. Hij loopt verend door de marmeren gangen van het communistische partijbureau in Kiev en knikt de portier toe. Aan het einde wijst hij wijst naar een metershoog schilderij van Karl Marx. “Die wist het goed te voorspellen. De socialistische staat is het eindpunt. Sovjet-Unie komt terug. Misschien op een iets andere manier dan hij had voorspeld, maar je moet ook met je tijd meegaan.”

De Nesjeporoeks zijn een communistische familie. Toen hij achttien stelde zijn oma voor dat hij ook maar eens lid moest worden. “Natuurlijk wilde ik dat, ik had er naartoe gewerkt.” Bijna alle Oekraïense jongeren gaan naar de universiteit en dus Nesjeporoek ook. “Ik was rechten gaan studeren, omdat ik daarmee de politiek in kon gaan. Dan kun je tenminste carrière maken.”

Nesjeperoek neemt me mee naar zijn werkplek, een klein kamertje dat hij deelt met een vrouw met een witblond permanentje. Ze werken allebei als journalist voor het partijblad. “Ik kreeg het baantje aangeboden, omdat ik mensen kenden die mensen kenden. Ideaal, dus dat heb ik meteen gedaan. En ik hoef niet zo veel te schrijven. Ik surf vooral een beetje op internet.” Zijn collega knikt en glimlacht.

Hoewel hier veel oude mensen werken, is de partij eigenlijk jong”, legt hij uit. Van de honderdduizend leden is een groot namelijk twintigers die nostalgie voelen naar de Sovjettijd. “Communisme betekent namelijk niet dat je ouderwets bent, maar dat je idealen hebt. Het maakt niet uit dat ik toen niet leefde, ik wil rechtvaardigheid en gelijkheid. Een betere wereld, zoals vroeger. Met uitzondering van een paar dingen.”

Hij is namelijk progressiever dan zijn ouders en daarom hangt hij het zogenaamde communisme 2.0 aan. “Speciaal voor jongeren zoals ik. We willen studeren en werken in het buitenland, want dat is hier moeilijk. Ik ben zelf nog nooit in het buitenland geweest maar begrijp het wel. Je moet daar niets achter zoeken, we willen dat alleen omdat we zo ons land kunnen verbeteren. Zo gauw als we weer bij Rusland horen, willen de jongeren niet meer weg, want dan is hier alles beter. Er is dan geen werkeloosheid meer en iedereen zal gelukkig samen leven. Huidskleur en seksuele voorkeur, het maakt allemaal niet uit.”

Eigenlijk wil hij de goede dingen van kapitalisme verbinden met die van het socialisme, vertelt hij. “Dus gratis medicijnen en onderwijs voor iedereen, maar wel vrijheid van meningsuiting en van media.” En vrijheid van mode? Hij knikt enthousiast. “Zeker. Want we willen natuurlijk niet terug naar de tijd van die suffe communistische kleren.”

Hij geeft me een t-shirt cadeau en is verbaasd als ik hem niet gelijk aantrek. “Waarom niet, jullie in Europa hebben de communisten toch ook veel te danken? Wij hebben jullie van de Duitsers bevrijd.” Hij schudt zijn hoofd als ik vertel dat Nederland is bevrijd door de Canadezen en Amerikanen. “Echt joh? Alsnog gek dat jullie de bevrijding door het Rode leger niet vieren. Zonder ons waren jullie nu allemaal fascisten.

Als hij over straat loopt deelt hij kaartjes van zichzelf uit. Hij geeft ze aan mooie meisjes met hoge hakken, zodat ze hem op kunnen zoeken op de sociale mediasite Kontakte, een Russische variant van Facebook. Een blond meisje pakt het kaartje aan en knippert met haar wimpers. Hij lacht. “Die wil wel. Maar ik doe het vooral voor de partij. Als ze op mijn pagina komen, zien ze mijn berichten over de communistische heilstaat en Stalin.”

Nee joh, daar reageren ze helemaal niet gek op. Ik weet dat sommige mensen hem haten, maar dat komt omdat ze verkeerd geïnformeerd zijn. De genocide tegen de Oekraïners in 1932-33 heeft nooit plaatsgevonden. Er was gewoon honger, omdat de oogst dat jaar tegenviel. Allemaal fascistische propaganda, want Stalin hield van ons allemaal.” Hij pauzeert even. “Zelfs van jou, want hij was een internationalist. Mensen geloven tegenwoordig alles wat ze horen. Dat komt omdat in de kapitalistische wereld alles om reclame draait. Mensen geloven wat er in commercials tegen ze gezegd wordt.”

Hierdoor zijn veel mensen in het westen geïndoctrineerd. “Neem bijvoorbeeld aids, daar kan ik zo boos over worden.” Hij begint een denkbeeld uiteen te zetten dat veel voorkomt onder Oekraïners en Russen. “De medische industrie verspreidt leugens dat er een HIV-virus bestaat. Iedereen moet dure tabletten kopen en wat gebeurt er? Ze sterven. Dat is toch vreselijk. Aids, het is allemaal een grote leugen, in de Sovjet-Unie hadden we nergens last van.”

Dat er een tweede Sovjet-Unie komt, is bepaald in de geschiedenis. Ik maak me geen zorgen, want het gaat democratisch gebeuren. Het is al duidelijk dat jullie van de EU ons er niet bij willen hebben. Rusland heeft een unie voorgesteld, samen met Wit-Rusland. Ik zeg: ook China erbij. Dan hebben we goedkoop gas en kunnen onze eigen economie draaiend houden.”

Daar hoeft politiek niets voor te gebeuren? “Zo gauw als de jeugd van nu volwassen is, gaan ze op ons stemmen. In het westen in het oosten, want het zijn allemaal Oekraïners. In 2020 hebben we een vernieuwde Sovjet-Unie. Democratisch gekozen, want hebben geen fascistische methoden nodig om ons punt te maken.”

Anders dan de nationalisten. Hij maakt een rillende beweging. “Absoluut, van de Svoboda-patij en andere patriotten moet ik niets hebben. Ze zijn racistisch en homofoob, dat gaat in tegen mijn principes. Ik kwam pas een meisje in de metro tegen dat met me aan het flirten was.” Hij begint te grijnzen en zoekt in zijn telefoon haar naam op tussen enkele honderden anderen. “Uhm, ik ken haar naam niet meer, maar weet het nog goed. Ik gaf haar mijn kaartje en ze voegde me toe. Maar toen zag ik dat ze online fan van Svoboda was. Toen heb ik haar gelijk ontvriend. Dat soort gekke mensen, daar kan ik niets mee.”

Deze serie kwam tot stand met een bijdrage van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (www.fondsbjp.nl)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s