‘Rusland is nog niet klaar voor democratie’


2 maart 2012 (Trouw) – Russisch journalist Jevgeni Kiseljov (55) weet zeker dat Vladimir Poetin de zondag de verkiezingen gaat winnen. “Leuk hoor, al die hippe jonge types die protesteren. Maar uiteindelijk zullen ze opgeven en emigreren. Rusland is niet klaar voor democratie.”

Hij had tien jaar zijn eigen politieke televisieshow in Rusland en was hoofdredacteur van de liberale krant Moskovski Novosti. Vanwege de toenemende invloed van de staat op de media verhuisde hij in 2008 naar Oekraïne en kreeg er zijn eigen politieke talkshow.

Bent u een dissident?

Noem me liever een arbeidsmigrant. Ik ben hier, omdat ik goedbetaalde baan aangeboden kreeg. Een baan die in Rusland niet meer bestaat en de komende tijd niet zal bestaan. Het zal alleen maar bergaf gaan met Rusland, zolang Poetin macht ambieert. Of hier fysiek toe in staat is.”

Maandag werd openbaar gemaakt de geheime dienst een aanslag op Poetin heeft verijdeld. Was hij bijna dood geweest?

Ik vond het geen overtuigend verhaal. Enkel iemand die nog nooit Poetins beveiligingsentourage heeft gezien in Moskou, zou dit geloven. Het is vrijwel onmogelijk om een aanslag op hem te plegen. Bovendien was het uiterlijk van de terroristen erg verdacht, want op de plaatjes was te zien dat ze uit de Noordelijke Kaukasus kwamen. Poetins beveiligers zouden gelijk alarm slaan als hen zouden zien.”

Heeft Poetin publiciteitstrucs nodig om de verkiezingen te winnen?

Wellicht om de twijfelaars te overtuigen, maar ik denk eigenlijk dat hij ook wel zonder kan. Als je Russen op straat zou vragen wie ze willen als president, zegt enkel eenderde Poetin. Maar als het op verkiezingen aankomt, heeft de grote meerderheid geen zin om vroeg op te staan en in de rij te gaan staan voor de stemlokalen. Poetin gaat zeker een meerderheid halen zondag.”

Zonder fraude?

Er zal absoluut gefraudeerd worden, maar ik denk niet door Poetin zelf. Het zal gebeuren in de provincies buiten Moskou, waar de gouverneurs hun loyaliteit willen tonen aan de president. Ze weten namelijk wat er gebeurde met leiders van provincies die niet massaal op Poetins Verenigd Rusland stemden tijdens de parlementsverkiezingen in december. Zij verloren hun baan.”

Dat risico willen ze niet lopen. Want iedereen weet dat Poetin terugkomst onvermijdelijk is en dat hij een harde leider zal zijn. Alle liberaliseringen en democratiseringen die onder Medvedev zijn gerealiseerd, worden teruggedraaid en de corruptie zal toenemen.”

Zeggen de demonstraties dan helemaal niets over een veranderend politiek klimaat in Rusland?

Ze stellen niet veel voor. Een menselijke ketting van 16 kilometer is niets voor een land zo groot als Rusland. Er is weliswaar sprake van een nieuwe creatieve klasse en een explosie aan oppositionele krachten. Maar dat zijn enkel jonge, slimme mensen die wat weten van de wereld en beschikking hebben over internet.”

Kunnen de protesten dan niet uitmonden in een revolutie, zoals in Oekraïne in 2004?

Oekraïne was destijds al meer ontwikkeld dan Rusland nu is. Er bestonden er serieuze oppositiepartijen, redelijk vrije media en mensen uit zakenleven en de politiek waren openlijk tegenstander van het regime en diens opvolger. In Rusland bestaat dit allemaal niet. De meesten Russen geloven wat er wordt uitgezonden op staatstelevisie.”

 En houden van Poetin.

Inderdaad. Hij is een gemiddelde Rus en dat is zijn sterkste punt. Poetin kan er mee weg komen te zeggen dat de Amerikanen Rusland zullen binnenvallen en hun bier zullen stelen. Voor de creatieve klasse uit Moskou zijn zijn denkbeelden een belediging van hun intelligentie. Maar het gaat nog een lange tijd duren voordat de rest van het land even wereldwijs is als zij. Ik wil niet als een snob klinken, maar het is nu eenmaal zo.”

U noemt Poetin een zwak politicus. Ontkent u dan dat hij veel voor de Russisch economie heeft betekend?

Hij had gewoon geluk. Toen hij in 2000 president werd, wierp de transformatie van de markteconomie, geïnitieerd door Jeltsin, net de vruchten af. Daarna heeft hij de olie- en gasbedrijven genationaliseerd en geprofiteerd van de stijgende olieprijzen. Hij heeft niet briljants gedaan.”

Wat gebeurt er met de demonstranten als Poetin zondag wint?

Ze zullen de uitslag niet geloven en er zouden rellen kunnen uitbreken. Wat dat betreft zijn net supporters van een voetbalteam. Als jouw team verliest sla je er op los. Poetin kan dan twee dingen doen: hij tolereert het of hij laat het leger op ze los. In ieder geval zullen de demonstranten het onderspit delven. De creatieve klasse zal het niet redden. Uiteindelijk raken ze teleurgesteld en verhuizen naar het westen.”

Net zoals u?

Ik ben 55, ik wil wil niet gedwongen worden dingen te doen die tegen mijn journalistieke ethiek ingaan en heb bovendien een familie te onderhouden. ”

Waar bent u zondag?

In Moskou, ik ga tegen Poetin stemmen. Dat is het minste wat ik kan doen.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s