De kieslijstcarrière


Jonge politici. Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen schoten ze als sneeuwklokjes uit de grond. Vanwege het tekort aan raadsleden is het voor de lokale afdelingen een uitkomst om jongeren op de kieslijst te zetten. Maar de jonge politici zien hun positie in de gemeente vooral als een springplank voor hun carrière. In de lokale politiek kan dit ten koste van hun geloofwaardigheid en die van de partij. Een belangendilemma in de lokale politiek waar de potentiële kandidaten zich bewust van moeten zijn.

 

Ze zijn jong, ambitieus en enthousiast om in de gemeente aan te slag te gaan. Ze verkondigen hun standpunten met verve, en vermelden trots hun plek op de kieslijst.

Hun leeftijd en professionele website genereren veel media-aandacht. En waarom ook niet? Deelname van jongeren in de lokale politiek lijkt dè oplossing voor het tekort aan raadsleden.

De sociale status van wethouders en gemeenteraadsleden is de afgelopen jaren gedaald. De Nederlander wordt steeds slimmer en de modale inkomens zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Lonen van ambtenaren en raadsleden groeiden niet mee. Dit heeft als resultaat gehad dat banen als raadslid of wethouder minder populair werden. Vooral in kleine gemeentes staan partijen te springen om kandidaten. Onder de gegadigden zijn veel jongeren.

Het lijkt erg aanlokkelijk, frisse aanwas voor de gemeenteraad. Maar de ambitie van de jonge politicus kan ook tegen hem of haar werken. Ze zien de lokale functie vaak als opstap of leerplaats met in het achterhoofd een carrière in de landelijke politiek. Je kan je afvragen of dat een probleem is.

In het boek `Lokale Leiders’ van Bert Euser, stelt deze dat de onvrede over de kwaliteit van het lokale bestuur flink gestegen is. Bestuurders zouden zich laten verleiden door de megalomanie van het bouwen van onnodig grote raadhuizen en nieuwbouwwijken. De lokale bevolking merkt dat er veel geld en aandacht gaat naar deze prestigeprojecten terwijl de lokale infrastructuur en de ‘leefbaarheid’ niet verbetert.

Hiernaast zien de burgers bij de lokale bestuurders een tekort aan bestuurlijke competenties. ‘Je wordt niet zomaar directeur van een bedrijf of korpschef bij de politie maar wel wethouder,’ aldus een lokale partijleider.

Deze lokale onvrede kan problemen opleveren voor jongeren in de politiek. De inwoners van een dorp als Lutjebroek zitten niet per se te wachten op een jongere die hoopt opgemerkt te worden in Den Haag. Met andere woorden: de kersverse politicus wil op de voorpagina. De Lutjebroekers daarentegen willen een goedkoper buurtzwembad.

Dit is natuurlijk erg zwart-wit geformuleerd. Jongeren doen een frisse wind waaien in de lokale politiek, maar als ze zich niet bewust zijn van het beeld dat ze oproepen, onstaat er een situatie die onwenselijk is voor hen èn de partij. De combinatie van ambitie en onervarenheid gaat namelijk ten koste van de geloofwaardigheid. Misschien is het te vergelijken met de ergernis die een naïeve tiener oproept die na zijn eindexamen naar Afrika gaat om arme mensen te laten zien hoe ze scholen moeten bouwen.

Dit is jammer, want de intenties zijn goed. Alleen is het de vraag hoe oprecht het overkomt wanneer een jongere de kans grijpt om zich in de lokale politiek te profileren. Betweterigheid – vooral als het ABN spreekt – verkoopt niet.

Jongeren zijn mobiel en flexibel. Ze leggen het accent op dynamiek en verandering en sluiten hierbij aan bij het landelijke partijapparaat met moderne campagnes, trainingen en internet. Dit is logisch, want ze oriënteren zich op de landelijke partij. Het is belangrijk dat ze zich niet alleen hierdoor laten leiden en zich aanpassen als ze zich lokaal verkiesbaar stellen. Voor de inwoners van Lutjebroek is het waarschijnlijk moeilijk te geloven dat iemand met dergelijke ambitie het dorp niet na enkele jaren zal inruilen voor de Randstad. Lokaal is nu eenmaal niet sexy.

In dit kader is het huidige succes van lokale partijen interessant. Sinds 2002 zitten in meer dan de helft van de Nederlandse gemeenten lokale partijen in de gemeenteraad. De initiatiefnemers zijn grotendeels afkomstig uit het bedrijfsleven. Deze zogenoemde lokalisten zien het als groot voordeel om onafhankelijk te opereren van Den Haag. Ze hebben een groot netwerk, veel ervaring en kunnen hierdoor eerder rekenen op geloofwaardigheid.

Jonge politici met pijlen op Den Haag zullen zich moeten realiseren dat ze ten opzichte van deze ‘pensionados’ een schril contrast vormen. Misschien biedt hun jeugdig enthousiasme perspectief, misschien delven ze het onderspit. In deze tijden van lokalisme en populisme kunnen ze zich in ieder geval niet veroorloven dit belangenconflict uit het oog te verliezen.

Gepubliceerd in DEMO (lentenummer 2010)

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s